bilig
Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi
© Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı
Yayın Etiği İlkeleri
Yayın etiğinde en yüksek standartlara bağlı olan bilig; Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ve World Association of Medical Editors (WAME) tarafından yayınlanan “Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing” başlıklı etik yayıncılık ilkelerini benimser (bk. https://doi.org/10.24318/cope.2019.1.12).
bilig’e çalışmalarını sunan yazarların aşağıda belirtilen etik ilkeleri karşılamaları zorunludur.
Ortak yazarlık: Aday makalenin yazarları sunulan çalışmaya önemli katkı sağlayanlarla sınırlı olmalıdır. Makalenin yazarları makalenin sunumundan önce kesinleşir. Çalışmaya katkısı olmayanların isimlerine aday makalede yer verilmesi (hediye yazarlık) ya da katkısı olanların isimlerine yer verilmemesi (hayalet yazarlık) kabul edilemez.
Teşekkür: Yazarlar gönderdikleri çalışmaları destekleyen kuruluşları, finansal kaynakları Teşekkür kısımında beyan etmekle yükümlüdür.
Özgünlük ve intihalden arınıklık: Sunulan çalışma bütünüyle yazarlarına ait olmalıdır. Diğer araştırmacıların çalışmalarına makale içinde yer verildiyse bunun uygun bir şekilde alıntılanması ve kaynaklarda bu çalışmaların listelenmesi gerekmektedir. Yazar makalesini intihal önleme yazılımı olan Turnit-in ya da iThenticate programlarından biri ile kontrol ederek benzerlik raporunu makale başvurusunda dergiye göndermekle yükümlüdür. Benzerlik oranı %15 ve üzeri olan makaleler değerlendirmeye alınmayacaktır.
Etik kurul izni ve onayı: Katılımcılardan anket, ölçek, görüşme, gözlem vb. yollarla veri toplamayı gerektiren araştırmalar için etik kurul izni alındığı aday makale içinde belirtilmelidir. Veri toplama sürecinde etik hususlara hassasiyet gösterildiğinin kanıtları (başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için izin alınması gibi) çalışma içinde sunulmalıdır.
Basılmış bir yayının tekrar sunumu: Yazarların, daha önce yayınlanmamış çalışmalarını bilig’e sunmaları beklenir. Çalışmanın bilig’e sunumuyla birlikte bir başka dergiye de gönderilmiş olması kabul edilemez.
Dilimleme: Yazarlar bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmamalıdır.
Ham verileri sunma ve saklama: Yazarlar, editör ve hakemler tarafından talep edildiğinde araştırmalarının ham verilerini sunmak ve bu verileri makaleleri yayımlandıktan sonra da saklamak zorundadırlar.
Yayımlanmış makalelerde hata tespiti: Bir yazar bilig’de yayınlanmış makalesinde önemli bir hata veya yanlışlık olduğunu tespit ettiğinde, dergi editörünü derhal haberdar etmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle işbirliği yapmak zorundadır.
Kabul edilen etik standartlara uygun olmayan makaleler değerlendirmeye alınmaz, değerlendirme sürecinde ya da yayından sonra tespit edilen olası kuraldışı, uygunsuzluklar içeren makalelerin sürecine son verilir ve yayından çıkarılır.
Araştırma Etiği İlkeleri
bilig araştırma etiğinde en yüksek standartları gözeten uluslararası araştırma etiği ilkelerini benimser. Makalelerin aşağıda belirtilen etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
Yazarların Sorumlulukları
bilig’e başvuruda bulunan tüm yazarların derginin benimsediği etik yayıncılık ilkelerine ve uluslararası standartlara gönüllü olarak uyması beklenir.
- Yazarlar, yazılarının orijinal eserleri olduğunu onaylamalıdır. İntihal, uydurmacılık, sahtecilik, yinelenen yayın ve veri üretimi kabul edilemez.
- Yazarlar, makalenin daha önce yayınlanmadığını ve şu anda başka bir yerde yayınlanmak üzere değerlendirilmediğini taahhüt etmelidir.
- İki veya daha fazla yazarlı çalışmalarda yazarların katkı oranı belirtilmeli ve makaleye hangi açıdan katkı sundukları açıklanmalıdır.
- Tüm yazarların sunulan makalenin son hâlini gördüklerini ve onayladıklarını, ilgili çalışma için her türlü sorumluluğu aldıklarını onaylamalıdır.
- Yazarlar araştırmayı destekleyen kişileri ya da kurumları (sponsor) tanımlanmalıdır.
- Kaynakça listesi eksiksiz olmalı ve alıntı yapılan kaynaklar mutlaka belirtilmelidir.
- Bir yazar yayınlanmış eserinde önemli bir hata veya yanlışlık olduğunu keşfettiğinde, derhal Dergi editörünü veya yayıncısını haberdar etmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle iş birliği yapmak zorundadır.
- Yazarlar, herhangi bir çıkar çatışmasıyla ilgili durumu dergi editörlüğüne bildirmelidir.
Hakemlerin Sorumlulukları
Hakemlerin bilig hakemlik davetini kabul ettikten sonra derginin benimsediği etik yayıncılık ilkelerine ve uluslararası standartlara (Yayın Etiği Komitesi'nin (COPE) belirlediği etik ilkeler: https://publicationethics.org/) gönüllü olarak uyması beklenir. Bu doğrultuda hakemler;
- Nesnel ve tarafsız bir değerlendirme yapmalıdır.
- Gizliliği ihlal etmemeli; ilgili yazar(lar), editör ya da hakemler dışında üçüncü kişilerle makaleyi paylaşmamalıdırlar.
- Makaleleri bilimsellik açısından değerlendirmelidir.
- Makalenin yayınlanmasını reddetmek için sebep olabilecek tüm bilgileri Yayın Kurulu’nun dikkatine sunmalıdır.
- Yazıları yalnızca özgünlüklerine, önemlerine ve derginin kapsamına uygunluğuna göre objektif olarak değerlendirmelidirler.
- Değerlendirme için makalenin gönderildiği hakemler mutlaka görüş bildirdikleri konunun uzmanı olmalı, konuyla ilgili yeterli bilgiye sahip değillerse hakemlik teklifini geri çevirmelidirler.
- Değerlendirmesini tamamladığı ancak henüz yayımlanmayan bir makaleye ait herhangi bir veriyi kullanmamalıdırlar.
- Yazarlarla, çalışmayla, kurumlarla veya varsa fon sağlayıcılarla çıkar çatışması içinde olmamalıdır. Olduğunu fark ettiğinde hakemlikten çekilmelidirler.
- Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklar çerçevesinde gerçekleştirmelidir.
Editörlerin ve Yayın Kurulu Üyelerinin Sorumlulukları
bilig editörlerinin ve Yayın Kurulu Üyelerinin derginin benimsediği etik yayıncılık ilkelerine ve uluslararası standartlara (Yayın Etiği Komitesi'nin (COPE) belirlediği etik ilkeler. https://publicationethics.org/) gönüllü olarak uyması beklenir. Bu doğrultuda editörler ve Yayın Kurulu Üyeleri;
- Gönderilen tüm yazılara ilişkin bilgileri gizli tutmalıdır.
- Gönderilen yazılar için hakeme göndermek, kabul etmek, reddetmek ya da düzeltilmesi için tekrar göndermek konusunda sorumludur.
- Yayınladıkları materyalin kalitesini sağlamak ve yayımlanmış kaydın bütünlüğünü korumakla yükümlüdür.
- Bilimsel kaliteye ve orijinalliğe en üst düzeyde önem vermeli, bilig’in kalitesini yükseltmek için çaba sarf etmelidir.
- Çalışmaların adil ve tarafsız şekilde değerlendirilebilmesi amacıyla iş süreçlerini fikri mülkiyet haklarına ve etik standartlara uygun yürütür.
- Yayına kabul edilen ancak henüz yayımlanmayan bir makaleye ait herhangi bir veriyi kullanmamalıdır.
- Kör hakemlik yöntemini titizlikle uygulamalıdır. Yazarların ve hakemlerin gizliliğini korumalı, hakem sürecini de buna uygun yönetmelidir.
- Yazarlarla, çalışmayla, kurumlarla veya varsa fon sağlayıcılarla çıkar çatışması içinde olmamalıdır. Olduğunu fark ettiğinde editörlükten çekilmelidir.
- Gerektiğinde düzeltmeler, açıklamalar, geri çekilmeler ve özürler yayınlamaya her zaman hazır olmalıdır.
Yayın Politikası
bilig'de yayımlanan bütün makaleler aynı zamanda tam metin olarak bilig.yesevi.edu.tr web adresinde açık erişimli olarak yer almaktadır.
bilig'de makale değerlendirme ve yayın aşamasında yazardan hiçbir şekilde ücret alınmaz. Yazara da telif ücreti ödenmez.